banner
Fietsen komt thuis

keizersberg

België is de bakermat van het wielrennen - ik denk dat je dat wel kunt stellen. Nederland is uiteraard wel een fietsgek land (er schijnen meer fietsen dan inwoners te zijn), maar België heeft natuurlijk een aantal groot  klassiekers en semi-klassiekers. Daarnaast lééft de koers meer.
   De wegwedstrijden van het WK wielrennen finishen in mijn woonplaats Leuven.
   Sinds donderdag zijn verschillende wegen alvast afgezet met hekken. Aan de voet van de 'Keizersberg' bijvoorbeeld - een korte heuvel waar ik op weg naar mijn werk op Gasthuisberg langskom.
   Vandaag was ik alvast bij de wedstrijden van de mannelijke junioren (in de ochtend) en mannelijke beloftes (onder 23; in de middag). 's Middags was het al een gekkenhuis in de stad, dus ik vrees voor morgen (de wedstrijd voor vrouwelijke junioren en die voor elite vrouwen) en vooral zondag (de elite heren). Maar zomaar thuiszitten gaat natuurlijk niet.
   De koers lééft - daar moet je héén!

24 september 2021, Steven Verhelst
Mulder

Op de website van het Chemisch Dispuut Leiden las ik dat ruim een week geleden Prof. J. J. C Mulder is overleden.
   "Mulder" - want zo kenden we hem, zonder voornaam - gaf het eerstejaarsvak Atoombouw en Chemische Binding, kort ACB. We praten 1994 hier. Hij was al met pensioen, of kort voor zijn pensioen, maar dat deed niets af aan zijn enthousiasme voor lesgeven.
   ACB was een onbegrijpelijk vak over theoretische quantumchemie, maar Mulder wist het onbegrijpelijke begrijpelijk te maken, met grote handgebaren, rhetorische pauzes en een enorm stemvolume. Hij schreeuwde de kennis bijna letterlijk ons hoofd binnen - en met resultaat. Tot verbazing van bijna iedereen scoorde ik op het tentamen ACB een 10 uit 10. Een prachtmens was hij, met een talent voor kennisoverdracht. Als volgende week het semester begint en ik mijn eerste colleges geef, zal ik dat proberen iets meer als Mulder te doen.

22 september 2021, Steven Verhelst
Dag van de dementie

opa en ik

21 september is wereld Alzheimer dag. Of wereld dementie dag - daar wil ik vanaf wezen.
   Alzheimer is een van de meest voorkomende oorzaken van dementie, maar er zijn meerdere neurodegeneratieve ziektes die daartoe leiden.
   Mijn opa leed in de laatste jaren van zijn leven aan de ziekte van Parkinson, en dat ging gepaard met dementie.
   De opa die uren lang met mij in de tuin had gezeten om met een vergrootglas figuren te branden in een stuk hout.
   De opa die met mij op zondag ijsjes ging halen bij de snackbar een paar straten verderop.
   De opa die mij leerde dammen.
   De opa die zo goed kon tekenen, maar wiens handen te onvast werden om het nog aan mij te kunnen demonsteren.
   De opa die mij bij schaken liet winnen, en die ik op een gegeven moment zelf moest laten winnen toen de dementie langzamerhand toesloeg.
   Mijn opa heette ook Steven, en hij kwam uiteindelijk terecht in een verzorgingshuis.
   In heldere momenten zei hij: "Ik ben niet zoals hen, hoor."
   Hij wees op de grijze dames in soepjurken die over de gang heen en weer liepen en voor de tigste keer voelden of de deur van de afdeling nog op slot zat.
    Voor vele mensen komt de dood te vroeg, voor andere mensen komt de dood te laat. En voor niemand, voor bijna niemand komt de dood precies op tijd.

21 september 2021, Steven Verhelst
Teleurstellingen

Gisteren liep ik een halve marathon. Ik had het gevoel dat ik me nog nooit beter op een hardloopwedstrijd had voorbereid dan nu. Maar daarover schrijf ik nog wel eens een column.
   Na een kilometer of zes, zeven voelde ik al: mijn streeftijd ga ik niet halen, en hoe meer kilometers voorbij gingen, hoe langzamer ik ging. Dit was geen lopen, dit was zwoegen.
   Had ik hiervoor week na week meerdere trainingslopen gedaan, langzaam opgebouwd naar langere afstanden, afgewisseld met intervaltraining en hersteltrainingen? Had ik hiervoor alcohol laten staan, mijn dieet in de dagen ervoor aangepast naar koolhydraatrijke maaltijden met minder eiwit en laag in vet?
   De grootste teleurstelling in mijn leven was misschien het concert van Alice in Chains dat ik miste na een bijna twintig uur durende reis. Maar misschien komt deze ervaring op een goede nummer twee.   

20 september 2021, Steven Verhelst
Moeilijke mensen

Boeken over 'omgaan met moeilijke mensen' - dat las ik in een e-mail nieuwsbrief van De Slegte, de tweedehands boekwinkel met een filiaal in Leuven.
   Wie komt er geen moeilijke mensen tegen?
   Ik koop geen zelfhulpboeken. Maar wat zijn moeilijke mensen?
   Mensen die niets willen of geen mening hebben, dat zijn moeilijke mensen.
   Ik had ooit ongevraagd een logé, toen ik nog op Stanford werkte. De logé kwam twee weken werken in het laboratorium waar ik toen post-doc was, en mijn appartement werd min of meer aangewezen als logeerplaats, omdat ik toen nog single was.
   De logé sliep op de bank en 's ochtends, als ik onder de douche vandaag kwam, zat hij mij aan te staren terwijl ik cornflakes at. Zelf wilde hij geen ontbijt. En hij had geen voorkeur voor avondeten - al at hij wel vegetarisch, had hij bij kennismaking gezegd.
   Toen we in een Thais restaurant aten, bestelde ik gefrituurde tofu als voorgerecht, zodat we konden delen. Mijn verbazing was groot toen hij kippenvleugels bestelde.
   "Ik dacht dat je vegetarisch at," zei ik, toen de kelnerin weg was.
   Dat was alleen thuis, vertelde hij. Omdat dat goedkoper was.
   Toen zat ik met een grote berg tofu, waar mijn logé geen hap van wilde nemen, en die verder niet te vreten was.
   De makkelijkste mens ben je zelf - daarom was ik blij toen mijn logé weer weg was en ik weer als een happy single door het leven kon.

16 september 2021, Steven Verhelst
Staat niet op de kaart

Boulange

Twee dagen geleden overleed Francois Boulangé, het meest bekend als quismaster van het TV-spelletje Lingo. Toen ik nog in Nederland woonde, heb ik daar talloze afleveringen van gezien. In 1989 kwam het voor het eerst op de buis, met Robert ten Brink als presentator. Hij had daarvoor al de quiz Cijfers en Letters gepresenteerd, waarbij hij in 1985 werd afgelost door Bob Bouma.
   Maar terug naar Lingo. De beste presentator was natuurlijk Francois Boulangé - vrolijk, en vooral het spel niet te serieus nemend. Dat maakte hem de ideale quizmaster bij dit programma.
   Toen het programma in 2000 van de VARA naar de Tros verhuisde, ben ik opgehouden met kijken. Want ik keek Lingo niet alleen voor het spel, maar ook voor de presentator.
   Het schijnt dat er ook allerlei spelregels zijn bijgekomen met ingewikkeldere manieren om ballen te trekken (of juist niet). TV spelletjes moeten eenvoudig zijn. Dat vond ik het mooie aan Cijfers en Letters. En aan Lingo. Woorden raden en ballen met nummers trekken die op een bingokaart staan. En Boulangé heeft dat uitstekend op de kaart gezet.

13 september 2021, Steven Verhelst
Twintig

9-11

Ik heb ze nog steeds in een grote stofmap op zolder. De kranten van 12, 13 , 14 en 15 september 2001.
   Op 11 september heb ik in mijn kleine flatje aan de Boerhaavelaan in Leiden tot laat in de nacht televisie zitten kijken, en ik was al weer op toen het nog schemerde. Ik ging eerst een krant kopen op het treinstation, Ik geloof dat ik daarna weer naar huis ben gegaan om te ontbijten en de krant door te kijken.
   De wereld is voorgoed veranderd, zegt men.
   Maar hoe staat het met de War on Terror?
   Bin Laden is dood, Saddam Hoessein is dood, maar terrorisme gaat door - kleinschaliger misschien, zonder al-Qaida als organisator.
   Hoe bestrijd je terrorisme het beste? Welvaart? Educatie? Uitbannen van religie? Of misschien pas door het uitsterven van de mens?

11 september 2021, Steven Verhelst
Fosfine

De afgelopen weken was er ophef over een aantal binnenvaartschepen die ladingen graan vervoerden met daarin te hoge concentraties van fosfine.
   Fosfine is een giftig gas dat gebruikt wordt om te voorkomen dat er ongedierte komt bij de lading van deze schepen. Maar het is ook toxisch voor de mens.
   Bij fosfine moet ik denken aan de serie Breaking Bad, die ik momenteel weer opnieuw kijk. Het gaat over een scheikundeleraar met kanker die crystal meth gaat producren om geld te verdienen voor zijn familie. In het eerste seizoen vergiftigd hij twee criminelen die zijn camper binnengaan, waar hij de crystal meth synthetiseert. Hij laat zogenaamd zien hoe het gaat en gooit fosfor in water, waardoor fosfinegas ontstaat. Hij gebruikte alleen rode fosfor, dat niet reactief genoeg is hiervoor. Je moet witte fosfor gebruiken, maar dit is zo reactief, dat het ook spontaan ontbrandt in lucht. Bovendien is er nog kalium hydroxide nodig om fosfinegas te maken.
   Hoe het fosfine in de binnenvaartschepen gegenereerd wordt, weet ik niet, maar daar kom ik nog wel achter.

4 september 2021, Steven Verhelst
Einde en nieuw begin

Gisteren haalde ik mijn zoon voor het laatst op bij de kinderopvang. Hij is 2,5 jaar oud. In België gaan kinderen vanaf 2,5 jaar oud naar school.
   Mijn zoon leek er vanochtend minder mee bezig dan ik. Ik bracht hem naar de deur van zijn klas, hij stapte naar binnen, draaide nog een keer om om te zwaaien en was toen weg - nieuwsgierig naar de nieuwe speeltjes in het klaslokaal. Hij heeft nog geen last van nostalgie zoals ik.
   Als je kind bent, gaat de tijd langzaam. Een woensdagmiddag zonder school verloopt traag als stroop. De zomervakantie is een zee van tijd, een oceaan zonder land in zicht.
   In een mensenleven komt de tijd traag op gang, als een knikker die van een helling af rolt.
   Hoe komt dat? En kunnen we de tijd vertragen als volwassenen?
   Albert Egberts, de hoofdpersoon uit de Tandeloze Tijd, probeerde dit door te 'leven in de breedte', door elk moment uit te spinnen, breder te maken.
   Als kind word je voordurentd aan nieuwe dingen blootgesteld. Blokken leren opstapelen, met een schaar knippen, hartjes tekenen, een bal vangen, schoenen strikken, fietsen, met mes en vork eten, zwemmen - dingen die allemaal automatismen zijn geworden als je volwassen bent.
   Hoe ouder je wordt, hoe minder nieuwe dingen er gebeuren. Hoe minder mijlpalen waarbij je brein kan stilstaan bij het verstrijken van de tijd.
   En daarbij blijkt het brein van kinderen ook trager te werken, en kunnen jonge kinderen het verschil in tijdsduur van twee verschillende dingen moeilijker inschatten.
   Ons brein kunnen we niet veranderen, maar wel hoe we tijd ervaren. Je moet mijlpalen creëren, nieuwe dingen leren. Niet voor de verandering eens op een Grieks in plaats van Spaans strand gaan liggen in de zomer, maar echt iets anders. Ga eens skydiven (desnoods indoor, zoals ik 5 jaar geleden deed in Californië), leer gitaar spelen, schrijf je in voor een cursus yoga of kaas maken, of verander van baan. Elk einde is een nieuw begin - totdat de eindhalte bereikt is en alle perceptie verdwijnt.

1 september 2021, Steven Verhelst

Steven leest:
Mart Smeets - Behoorlijk getikt

Steven luistert:
Rolling Stones - 40 Licks

Steven kijkt:
Breaking Bad - Season 4, episode 2

Nieuws


Een nieuwe column. Over een fietstocht met Marcel Maassen langs vier bierbrouwerijen rond Leuven

Een column. Over een lezing van schrijver Chuck Palahniuk

Archief




www.stevenverhelst.nl


Want zelfs de raarste wereld dient beschreven te worden