banner
Children of the Corn

maisveld

Met mijn kinderen was ik in een labyrint dat in een maisveld was aangelegd. We dwaalden zonder systematiek rond, en steeds weer kwamen we bij een doodlopend einde. Dan keerden we weer om en bij de volgende splitsing dachten we: zijn we hier nu al geweest?
   Het deed me even denken aan de film Children of the Corn, waar een jong stelletje niet uit het dorpje Gatlin, Nebraska weg kan komen, omdat de wegen tussen de maisvelden hen steeds weer terugbrengen naar waar ze al waren. In het dorpje zelf woont een cult die bestaat uit kinderen die iedereen boven de achttien ombrengen.
   In het maislabyrint waren ook veel kinderen, maar geen van hen had een zeis bij zich om ons volwassenen letterlijk een kopje kleiner te maken.
   Uiteindelijk geraakten we weer uit het doolhof, via de ingang waar we het betreden hadden...

28 augustus 2021, Steven Verhelst
Vergiftiging

Op de universiteit van Darmstadt werden zeven mensen met vergiftiging opgenomen in het ziekenhuis. In een van de universitaire gebouwen waren waterflessen en melkpakken vergiftigd met een nog niet vrijgegeven substantie.
   Ik las dat slachtoffers waren behandeld met een tegengif.
   Ik vermoed dat het om een cyanide vergiftiging gaat.
   Cyanide bindt niet zoals veel mensen denken aan het ijzer in hemoglobine waardoor er geen zuurstof meer door rode bloedcellen kan worden vervoerd. Het bindt aan een ijzer ion in cytochroom C oxidase, een enzym in de ademhalingsketen, gelocaliseerd in het mitochondrion, zodat er geen ATP meer gemaakt kan worden.
   Als tegengif wordt onder andere natrium thiosulfaat geïnjecteerd (wat leidt tot thiocyanaat) of natrium nitriet (dat hemoglobine oxideert tot methemoglobine, dat cyanide bindt). Met dat laatste moet je uitkijken, want als je te veel nitriet injecteert, oxideer je te veel hemoglobine en kan je bloed geen zuurstof meer transporteren.
   Er zijn genoeg scheikunde laboratoria die potten met kalium cyanide hebben staan.
   In 2008 kocht ik, toen ik mijn eigen laboratorium begon aan de Technische Universiteit München, vijfentwintig gram kalium cyanide. Ik geloof dat het de kleinste hoeveelheid was die ik kon kopen.
   Moeten er strictere reguleringen komen voor dit soort stoffen? Moeten er betere psychologische selectieprocedures komen om mensen in laboratoria toe te laten? Of vinden rare mensen altijd wel een manier om mensen om te brengen?   

25 augustus 2021, Steven Verhelst
Stones

Charlie Watts, de drummer van de Rolling Stones, is overleden. Hij was 80 jaar.
   De Beatles of De Stones? Dat was de vraag vroeger.
   Ik denk dat ik de vraag moet beantwoorden met De Stones.
   Uiteraard ben ik meer een metal fan, maar de Rolling Stones had ik altijd mee op roadtrips door California. Net als tijdens mijn trainingen voor de Freisinger Volksfestlauf langs de rivier de Isar. Mijn loop begon altijd met Start me up, dat me tot de Korbinianbrücke over de Isar leidde. Als ik bij de eindsprint was aangeland, klonk Paint it black door mijn oortjes.
   Nu loop ik vrijwel altijd zonder muziek. Ik luister naar de wind, naar kwakende eenden, naar voorbij razende fietsers, naar de stenen die rommelen in mijn hoofd...

24 augustus 2021, Steven Verhelst
Condoom

Tijdens het naar school lopen door een parkje, zag je vroeger nog wel eens een condoom in de bosjes liggen.
  De eerste keer was, toen ik bij het naar huis gaan een paar jongens uit de buurt trof.
  'Kijk, een kapotje,' zei de jongen met het gemeenste gezicht uit de buurt, toen hij iets in de bosjes zag liggen. Zijn wenkbrauwen waren donker en zijn ogen stonden een beetje scheel.
   We keken.
   Het zag eruit als een glibberig, dichtgeknoopt plastic zakje.
   Wat het precies was, wisten we niet.
   'Die heeft er flink diep in gespoten,' zei de schele.
   We knikten, al wisten we niet precies waar het om ging.
   Nu was ik 's ochtends vroeg aan het hardlopen.
   Ik liep door parkjes, langs kanalen, tussen graslanden.
   Alles wat ik in de berm zag, was hier en daar een verloren gegaan mondmasker.
   Geen condooms, geen kapotjes. Lag dit aan de anderhalve meter maatschappij? Deed men buiten in de open lucht niet meer aan veilige seks tegenwoordig? Of hadden jongeren condooms volledig in de ban gedaan?
   Condooms - je werd er misschien nerveuzer van dan van de aanstaande seks zelf. De verpakking open krijgen, dan hem erom doen, en daarna, als ie nog stijf was, hopen dat je hem erin kreeg.
   Misschien is het condoom daarom een van de beste antti-conceptiemiddelen.
   Ik trainde voor een halve marathon en zag meerdere mondmaskers op de grond liggen. Ik liep telkens zonder te vertragen verder - niet zoals toen, in het parkje in Vlaardingen-Ambacht, toen we staarden naar het dichtgeknoopte kapotje, glad en glibberig, zonder dat we wisten dat het was, zonder dat we misschien ooit zelf al gespoten hadden, zoals een paar jaar later, aan het eind van de lagere school, in onze hand, op toiletpapier, in een zakdoek.

19 augustus 2021, Steven Verhelst
Taliban

Na de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan zijn de Taliban razendsnel opgerukt en hebben sinds kort het hele land inclusief hoofdstad Kabul in handen.
   De vraag was misschien niet of dit zou gebeuren, maar alleen wanneer. Het Afghaanse leger, getraind door de Amerikanen, gaf zich heel snel over. En geef ze eens ongelijk. Afghanistan leeft sinds de burgertwisten eind jaren zeventig met de moedjahedien en de invasie van de Sovjet-Unie al meer dan veertig jaar in oorlog.
   De meeste mensen willen ook eens leven zonder steeds bloedvergieten te zien.
   Moet er ingegrepen worden?
   De Amerikaanse president Biden zegt dat het aan de Afghanen zelf is.
   En dat is misschien wel zo.
   Is Amerika de politie van de wereld? Is de UN de politie van de wereld? En wat te doen met andere ondemocratische staten, zoals Noord-Korea? Moet men eisen dat er verkiezingen komen in Afghanistan? En wat als de Taliban winnen? En wat te doen met leiders als Loekasjenko en Poetin? Wie denkt dat de verkiezingen in Wit-Rusland en Rusland eerlijk verlopen, leeft in een illusie.
   Economische sancties lijken mij in elk geval op zijn plaats zolang het regime niet democratisch is en mensenrechten schendt. Maar wat te doen met Polen, Hongarijë binnen de EU?
   Het lijkt wel alsof niet alleen het klimaat, maar ook het politieke klimaat door de toenemende CO2 concentratie in de lucht steeds verder polariseert.

16 augustus 2021, Steven Verhelst
Hygrometer

hygrometer

In de Airbnb waar ik vorige week verbleef, hing een hygrometer, en ik dacht terug aan mijn opa.
   Mijn opa had een barometer. Die hing in de gang. Elke keer als hij er voorbij liep, tikte hij er op met de knokkels van zijn wijsvinger. Dan versprong de wijzer iets met de klok mee of tegen de klok in.
   De zin van een barometer heb ik zelden begrepen. Maar ik ben dan ook geen weerkundige.
   De hygrometer begrijp ik beter. Hoe vochtiger de lucht is, hoe lamlendiger je je voelt.
   Bij vijfendertig graden en honderd procent luchtvochtigheid, schijn je zelfs na acht of zestien uur te sterven.
   Ik heb geen barometer thuis, geen hygrometer, zelfs geen thermometer. Want elk uur van de dag kan je het weer online opzoeken. Daarvoor hoef je niet eens meer naar buiten te kijken.
   Toch denk ik er nog af en toe aan hoe mijn opa tegen de barometer tikte en dan kort iets mompelde. Over hoe het beter werd. Of slechter.

13 augustus 2021, Steven Verhelst
Klimaat

Alles gaat naar de verdoemenis. Dat zei mijn co-promotor Prof. Dr. Gijs van der Marel vaak. Dan doelde hij niet alleen op moleculen die wij als promovendi in het laboratorium hadden gesynthetiseerd en die we zo snel mogelijk moesten analyseren voordat ze uit elkaar zouden vallen.
   Niet alleen moleculen dus, maar alles.
   Het lichaam, de ziel, de lever.
   Gebouwen, fatsoen, dieren, cultuur, zeden, klimaat, natuur.
   ALLES.
   Vandaag verscheen het klimaatrapport van de IPCC: het Intergovernmental Panel on Climate Change. En het ziet er niet best uit. De opwarming van de aarde zorgt voor weersextremen: hittegolven (in Canada - op 50 graden noorderbreedte - zelfs tot 50 graden), enorme bosbranden, extreme regenval met overstromingen tot gevolg, stijging van de zeespiegel...
   Kan de mensheid de klimaatverandering nog tegenhouden? Nee.
   Kan de mensheid verhinderen dat de klimaatverandering nog erger wordt? Misschien.
   Maar ik ben bang dat het niet gaat gebeuren.
   Ik denk dat men economische groei verkiest boven klimaatverandering.
   Ik denk dat men economische groei verkiest boven extreme zomers waarin mensen sterven van de h itte
   Ik denk dat men economische groei verkiest boven overstromingen waarin mensen verdrinken en steden worden verwoest.
   En dan ben ik nog optimistisch.
   Alles gaat naar de verdoemenis - en ik ben bang dat dat gaat gebeuren.

9 augustus 2021, Steven Verhelst
Medaillespiegel

Nederland deed het ongekend goed op de Olympische spelen, met 10 gouden plakken en in totaal 36 medailles. 'We' eindigden daardoor als hoogste land uit de EU in de medaillespiegel - voor grotere landen als Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje.
   België behaalde 7 medailles, waarvan 3 gouden. En daarmee was het voor België de meest succesvolle Olympische Spelen sinds 1924.
   Nederland heeft ruim 17 miljoen inwoners, België 11,5 miljoen. Per aantal inwoners doen 'wij' het dus veel beter dan de Belgen. En een toevallige uitschieter is het niet, want ook voor België waren het historisch gezien succesvolle Spelen.
   Waar komt dat verschil vandaan?
   Ten eerste investeert Nederland veel meer geld in topsport. Vlaanderen geeft twee keer zoveel uit als Wallonië, maar gecombineerd nog niet de helft van wat Nederland doet. Maar geld is slechts een klein deel van het verhaal. Het gaat ook om het beleid dat er gevoerd wordt en de structuur in de sportorganisaties. En het feit dat Vlaanderen en Wallonië apart beleid vormen, suggereert dat er de structuur en het beleid minder efficiënt is dan in Nederland. Misschien is dat slechts een deel van de verklaring. Het geloof in eigen kunnen speelt volgens mij ook een rol, en in België bespeur ik een pessimistischere blik over de mogelijkheden van sportploegen dan in Nederland. Als Oranje meespeelt op een eindronde van een EK of WK voetbal, gelooft de helft van de supporters dat zij de finale wel zullen halen.
   Een collega van mij schreef ooit: beter te vroeg gejuicht dan helemaal niet gejuicht. En dat lijkt me de beste instelling.

8 augustus 2021, Steven Verhelst
Mieke Gorissen

Tot drie jaar geleden deed de nu 38-jarige Vlaamse wiskundelerares Mieke Gorissen alleen recreatief aan hardlopen. Toen zij een looptrainer advies vroeg om haar techniek te verbeteren, ging het letterlijk steeds sneller. Begin dit jaar werd ze Belgisch kampioen veldlopen.
   Toen ze op 18 april 2021 aan de marathon van Enschede deelnam, liep ze opeens onder de limiet van het Belgisch Olympisch Comité.
   In Sapporo, waar de marathon van Tokyo2020 werd ge-organiseerd, liep Gorissen haar tweede marathon ooit. In deze Olympische marathon werd ze 28ste. Ze stond wenend aan de finish toen een verslaggever haar deze imposante uitslag meedeelde.
   Plotseling ontdekken dat je ergens enorm goed in bent -  samen met advies en enorm veel training uiteraard. Waar zouden mijn potenties liggen? Ben ik onbewust een discuswerper, een motorcrosser, een saxofonist, een toneelspeler, een darter, een pokerspeler? Of ben ik slechts een chemicus met plezier in schrijven?

7 augustus 2021, Steven Verhelst
Bad Salzuflen

Bad Salzuflen

Bad Salzuflen in Noordrijn-Westfalen is een kuuroord rond een zoutwaterbron. Er zijn onder andere 'Gradierwerke' opgesteld. Hier druppelt dit zout water langs grote bundels van sleedoornstruiken, en komen er fijne druppeltjes in de lucht, wat goed zou zijn voor de ademhalingswegen en de algemene gezondheid. Ook zijn er thermen waar baden met verschillende zoutgehaltes te vinden zijn.
   'Dit water smaakt vies,' zei mijn dochter, toen we het zwembad in gingen.
   Maar het was goed voor je lichaam; je wordt er jonger door. En we waren al zo veel jonger dan de gemiddelde bezoeker hier.

6 augustus 2021, Steven Verhelst
Duitse asperges

asperges

Duitsers zijn gek op asperges. Elk voorjaar weer ontstaat er een lokale gekte als het witte goud weer op de menukaarten van restaurants en in de schappen van de groenteboer of supermarkt liggen. Sommige mensen eten er zich een niersteen aan - want in asperges zit relatief veel oxaalzuur, dat nierstenen kan veroorzaken.
   In Bad Salzuflen, waar ik in de buurt op vakantie was, zag ik op de kaart van een ijssalon een Asperge-Becher staan. Nee, het was geen ijscoupe met aspergesmaak. Wel vanille-ijs in de vorm van asperges, met kiwisaus, advocaat als hollandaise saus en slagroom met een halve abrikoos erop als een soort spiegeleitje erbovenop.
   Echte asperges zijn waarschijnlijk gezonder, maar welke asperges zijn lekkerder...?

4 augustus 2021, Steven Verhelst
Hitte

heat

Van April 2004 tot juni 2008 woonde ik in Palo Alto, California. Ik was gewend aan de hitte, al werd het in sommige weken wat te veel. Een van de oorzaken was misschien dat ik op de bovenste verdieping van een appartementencomplex woonde dat nauwelijks geisoleerd was.
   In mei 2008 kwam ik thuis en de wijzer van de thermostaat was verdwenen: het was 37 graden in mijn huis, en ik had geen airconditioning, alleen een ventilator aan het plafond.
   Eind juni en begin juli ging er nog een hittegolf door de Verenigde Staten en Canada. Op verschillende plaatsen steeg de temperatuur tot ver boven de veertig graden.
   Nu is Zuid-oost Europa aan de beurt. Italië, Griekenland, Turkije waar het kwik overdag oploopt tot 45 graden en 's nachts het niet afkoelt tot onder de 30 graden. Griekenland heeft al ruimtes met air conditioning ter beschikking gesteld voor burgers om af te koelen.
   In België is de zomer niet zo heet als de afgelopen twee zomers. Twee jaar geleden zat ik samen met mijn kindjes grotendeels binnen - met gesloten deuren en ramen om de hitte buiten te laten. Toen was de zomer droog en heet. Nu is de zomer nat en naar mijn smaak iets te koel.
   Hoe extreem zal het weer in de toekomst worden, in Amerika, op het vaste land van Europa? En zal ik ooit verhuizen naar IJsland of de Faer Oer Eilanden?

2 augustus 2021, Steven Verhelst
Plezier in sport

Van de Olympische Spelen heb ik nog niet heel veel gezien, mede door het tijdsverschil met Japan. Ik volgde vooral het wielrennen: de smak die Mathieu van der Poel maakte tijdens het mountainbiken, de zilveren medaille van Tom Dumoulin bij de individuele tijdrit, en de gouden medaille van Annemiek van Vleuten op datzelfde onderdeel bij de vrouwen.
   Dumoulin, die vorig jaar nog voor onbepaalde tijd gestopt was met wielrennen, gaf aan het plezier in de sport weer te hebben teruggevonden. Van Vleuten had nog altijd plezier, zei ze - en dat was nooit weggegaan. Ze won een aantal dagen na de gouden medaille de klassieker San Sebastian in Spanje.
   Ik heb ook plezier in sport - voornamelijk hardlopen. Maar plezier in trainen heb ik niet altijd.
   Hebben professionele sporters altijd plezier?
   Welnee, natuurlijk niet.
   Het meest werd ik me hiervan bewust door een passage uit het boek van Haruki Murakami "What I talk about when I talk about running". Murakami - zelf een fervent marathonloper - vroeg een professionele loper eens of hij plezier had in het trainen. Murakami had vrijwel meteen spijt van de vraag, want de loper was verontwaardigd en zei: natuurlijk niet.
   Daar zal ik aan denken als ik af en toe - 's ochtends vroeg - ga trainen voor de halve marathon die ik half september wil gaan lopen.   

1 augustus 2021, Steven Verhelst

Steven leest:
Ingmar Heytze - De honderd van Heytze

Steven luistert:
Doe Maar - De beste

Steven kijkt:
Years and years - season 1, episode 6

Archief 2021



www.stevenverhelst.nl


Want zelfs de raarste wereld dient beschreven te worden